loveship : કહેવાય છે કે, ‘પ્રેમ ( love ) આંધળો હોય છે…’ એટલે જ જ્યારે આપણે કોઈને પ્રેમ કરીએ છીએ, ત્યારે આપણે તેની/તેણીની સ્થિતિ, ઉંમર ( age ) , ભાષા ( langugge ), બોલી, ઊંચાઈ, રંગ જેવા કોઈ સામાજિક ધોરણોને જોતા નથી. આ પ્રેમ આંખોમાંથી પસાર થઈને દિલ સુધી પહોંચે છે અને લોકો સંબંધોમાં બંધાઈ જાય છે. પરંતુ લગ્ન ( marriage ) ની વાત આવે ત્યારે પ્રેમ આંધળો હોય તો પણ લગ્ન નથી થતા. પતિ-પત્નીના સંબંધોને લઈને સમાજમાં ઘણા નિયમો છે, જેનું પાલન કરવામાં આવે છે. આવો જ એક નિયમ પતિ-પત્નીની ( husband wife ) ઉંમર ( age ) સાથે સંબંધિત છે. આપણા ભારતીય સમાજ ( indian ) માં એક સામાન્ય માન્યતા છે કે પતિ પત્ની કરતા મોટો હોવો જોઈએ. આવી સ્થિતિમાં સવાલ એ ઊભો થાય છે કે પતિ-પત્ની વચ્ચે ઉંમરનું યોગ્ય અંતર કેટલું હોવું જોઈએ?https://youtube.com/shorts/5ze7QQmnO7I?feature=share
https://dailynewsstock.in/2024/10/15/digital-arrest-gujaratt-police-crime-cyber-phonecall-videocall/
પતિ-પત્ની વચ્ચે ઉંમરના તફાવતને લગતી વિચારધારા પાછળ પરંપરાગત માન્યતાઓનો મોટો ફાળો છે. જો કે, સમાજમાં આવા ઘણા લગ્ન છે, જે આ માન્યતાની વિરુદ્ધ હોવા છતાં પણ સફળ થાય છે, એટલે કે પત્નીની ઉંમર પતિ કરતા મોટી હોય છે. અરેન્જ્ડ મેરેજમાં આ વય મર્યાદાને ઘણીવાર ધ્યાનમાં રાખવામાં આવે છે. પરંતુ પ્રેમ લગ્ન આ પરિમાણોથી અલગ છે.
loveship : કહેવાય છે કે, ‘પ્રેમ ( love ) આંધળો હોય છે…’ એટલે જ જ્યારે આપણે કોઈને પ્રેમ કરીએ છીએ, ત્યારે આપણે તેની/તેણીની સ્થિતિ, ઉંમર ( age ) , ભાષા ( langugge ), બોલી, ઊંચાઈ, રંગ જેવા કોઈ સામાજિક ધોરણોને જોતા નથી.
હવે યુવા પેઢી પ્રેમ લગ્ન તરફ આકર્ષિત થઈ રહી છે, તેથી સંબંધો આગળ વધતા આ ઉંમરનો તફાવત આદર્શ છે કે કેમ તે નક્કી કરવું ખૂબ જ મુશ્કેલ બની જાય છે. સદીઓથી ચાલી આવતી પરંપરાઓ અનુસાર, પતિ-પત્નીની ઉંમરમાં ત્રણથી પાંચ વર્ષનો તફાવત આદર્શ માનવામાં આવે છે, જેમાં પતિની ઉંમર પત્ની કરતાં મોટી હોવી જોઈએ. સમાજનો મોટો ભાગ આજે પણ આ વિચારને અનુસરે છે.
વિજ્ઞાન અનુસાર યોગ્ય ઉંમરનો તફાવત – જો તમે વિચારી રહ્યા હોવ કે પતિ-પત્નીની ઉંમરમાં આ તફાવત માત્ર એક સામાજિક રિવાજ છે, તો એવું નથી. આની પાછળ વિજ્ઞાન પણ તેનો તર્ક આપે છે. વિજ્ઞાન અનુસાર શારીરિક અને માનસિક પરિપક્વતા બંને મહત્વપૂર્ણ છે.
હોર્મોનલ ફેરફારોને કારણે, છોકરીઓ સામાન્ય રીતે શારીરિક અને માનસિક રીતે છોકરાઓ કરતાં વહેલા પરિપક્વ બને છે. છોકરીઓમાં, આ હોર્મોનલ ફેરફાર 7 થી 13 વર્ષની વય વચ્ચે શરૂ થાય છે, જ્યારે છોકરાઓમાં તે 9 થી 15 વર્ષની વય વચ્ચે શરૂ થાય છે. આ કારણોસર, છોકરીઓ છોકરાઓ પહેલા શારીરિક સંબંધ માટે તૈયાર થાય છે. વિજ્ઞાનમાં તેના માટે અંગ્રેજી શબ્દ
જો કે, એ સમજવું અગત્યનું છે કે વિજ્ઞાનની આ હકીકત માત્ર શારીરિક પરિપક્વતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આનો અર્થ એ નથી કે હોર્મોનલ ચેન્જ શરૂ થતાં જ લગ્નની ઉંમર આવી ગઈ છે. વિશ્વભરના દેશોમાં જાતીય સંભોગ અને લગ્ન માટેની લઘુત્તમ ઉંમર બદલાય છે.
ભારતમાં, છોકરીઓ માટે લગ્નની કાયદેસર ઉંમર 18 વર્ષ અને છોકરાઓ માટે 21 વર્ષ છે. કાયદેસર રીતે પણ, પતિ અને પત્ની વચ્ચે ત્રણ વર્ષનો તફાવત સ્વીકાર્ય માનવામાં આવે છે. જોકે, ઉંમરના તફાવતને લઈને સમાજમાં ઘણી માન્યતાઓ છે.
ઉંમરના આ નિયમને તોડનારા ઘણા યુગલો આપણી સામે સફળ લગ્નોના ઉદાહરણ છે. ઉદાહરણ તરીકે, અભિનેતા શાહિદ કપૂર અને તેની પત્ની મીરા રાજપૂત વચ્ચે 15 વર્ષનો તફાવત છે. આલિયા ભટ્ટ અને રણબીર કપૂર વચ્ચે 11 વર્ષનું અંતર છે. તેનાથી વિપરિત, પ્રિયંકા ચોપરાએ તેના કરતા 10 વર્ષ નાના નિક જોનાસ સાથે લગ્ન કર્યા છે.
લગ્ન માત્ર શારીરિક સંબંધો પર આધારિત નથી. આ જ કારણ છે કે લગ્નની ઉંમર માત્ર વૈજ્ઞાનિક માપદંડો દ્વારા નક્કી કરી શકાતી નથી. વાસ્તવમાં દરેક વ્યક્તિની શારીરિક અને માનસિક પરિપક્વતા અલગ-અલગ હોય છે. સંબંધોમાં, ઉંમરનો તફાવત ઓછો મહત્વનો છે અને સમજણ, વિશ્વાસ અને આદર વધુ મહત્વપૂર્ણ છે.
સમાજના મતે, વાજબી વય તફાવત સંબંધોમાં સંતુલન જાળવવામાં મદદરૂપ છે. વિજ્ઞાન અનુસાર, સાચો વય તફાવત એ વાત પર આધાર રાખે છે કે બંને પાર્ટનર માનસિક, ભાવનાત્મક અને શારીરિક રીતે કેટલા પરિપક્વ છે. લગ્નની સફળતા માત્ર વયના તફાવત પર આધારિત નથી, પરંતુ તે એકબીજા પ્રત્યે પ્રેમ, આદર અને સમજણ પર આધારિત છે. ઉંમરનો તફાવત ત્રણ વર્ષનો હોય કે પંદર વર્ષનો, સાચા અર્થમાં સફળ સંબંધો એવા હોય છે જ્યાં બંને ભાગીદારો એકબીજાની પરિપક્વતા અને વિચારસરણીને સમજે છે અને એકબીજાને ટેકો આપે છે.
