trading : ઇન્ફોસિસના ( infosis ) સહ-સ્થાપક નારાયણ મૂર્તિના ( narayan murti ) 70 કલાક કામ કરવાના નિવેદન પછી, હવે લાર્સન એન્ડ ટુબ્રો (L&T) ના ચેરમેન એસએન સુબ્રમણ્યમે પણ વધુ એક વિવાદાસ્પદ નિવેદન આપ્યું છે, જેમાં તેમણે કર્મચારીઓને ( employee ) અઠવાડિયામાં 90 કલાક કામ કરવાની અપીલ કરી છે. તેમનું આ નિવેદન સોશિયલ મીડિયા ( social media ) પર વાયરલ ( viral ) થયું છે, જેનાથી એક નવી ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. સુબ્રમણ્યમ કહે છે કે સ્પર્ધાત્મક રહેવા માટે કર્મચારીઓએ રવિવારે પણ કામ કરવું જોઈએ. જોકે, વિવિધ લોકોએ તેમના નિવેદન સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે અને કહ્યું છે કે ભારત જેવા દેશમાં આવી કાર્ય સંસ્કૃતિ લાગુ કરવી વ્યવહારુ નથી.
https://youtube.com/shorts/2yNDeCovYjg?feature=share
‘તે શરીર પર ખરાબ અસર કરી શકે છે’
લોકો માને છે કે ભારતીય સમાજમાં આટલા લાંબા કામના કલાકો માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય ( health ) પર નકારાત્મક ( negetive ) અસર કરી શકે છે. કુમાર જૈને કહ્યું કે તેઓ લોકોને અઠવાડિયામાં 90 કલાક કામ કરવાની સલાહ આપી રહ્યા છે, જ્યારે અગાઉ ઇન્ફોસિસના માલિકે કહ્યું હતું કે લોકોએ અઠવાડિયામાં 70 કલાક કામ કરવું જોઈએ. પણ હું કહું છું કે આ બિલકુલ શક્ય નથી. ખાસ કરીને ભારતમાં જ્યાં લોકો અલગ રીતે કામ કરે છે. અહીં લોકો પર અનેક પ્રકારના બોજો છે – સામાજિક બોજો, કૌટુંબિક જવાબદારીઓ અને ઘણું બધું. જો કોઈને સતત આટલા કલાકો સુધી કામ કરવાનું કહેવામાં આવે તો તે થાકી જશે અને ડિપ્રેશનમાં જશે, તેની માનસિક સ્થિતિ પર અસર પડશે. માનવીની શક્તિની એક મર્યાદા હોય છે અને ૧૨ કલાક કામ કર્યા પછી તેને આરામની જરૂર હોય છે. આ ભારતીય સમાજમાં પ્રચલિત વ્યવસ્થા છે અને તે સૌથી વ્યવહારુ છે.
trading : ઇન્ફોસિસના ( infosis ) સહ-સ્થાપક નારાયણ મૂર્તિના ( narayan murti ) 70 કલાક કામ કરવાના નિવેદન પછી, હવે લાર્સન એન્ડ ટુબ્રો (L&T) ના ચેરમેન એસએન સુબ્રમણ્યમે પણ વધુ એક વિવાદાસ્પદ નિવેદન આપ્યું છે
“તેઓ માનસિક કાર્ય કરે છે”
તેમણે કહ્યું કે જ્યાં સુધી ઉદ્યોગનો સવાલ છે, તે લોકો માટે શક્ય બની શકે છે જે આવા નિવેદનો આપી રહ્યા છે કારણ કે તેમની પાસે ઘણી સુવિધાઓ છે, જેમ કે તેઓ શારીરિક કાર્ય કરતા નથી પરંતુ માનસિક કાર્ય કરે છે, જે સરળ છે. આવું થાય છે. પરંતુ ભારતીય સંસ્કૃતિમાં કામ કરવાની રીત અલગ છે. અહીં લોકો દિવસે કામ કરે છે અને રાત્રે સૂઈ જાય છે, આ આદતો આપણને આ સિસ્ટમ મુજબ કામ કરવા મજબૂર કરે છે.
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે જ્યાં સુધી સુબ્રમણ્યમના વિચારોનો સવાલ છે, જે કહે છે કે ચીન અને અમેરિકા જેવા દેશો સાથે સ્પર્ધા કરવા માટે આપણે આપણી ઉત્પાદકતા વધારવી પડશે અને લાંબા સમય સુધી કામ કરવું પડશે, હું તેમની સાથે સહમત નથી. માનવીની કાર્ય ક્ષમતા અમુક હદ સુધી મર્યાદિત હોય છે. ૧૨ કલાક કામ કર્યા પછી તે થાકી જશે અને તેની કાર્યક્ષમતા પર નકારાત્મક અસર પડશે. વધુ પડતું કામ કરવાથી કામમાં ભૂલો તો થશે જ, પણ તેની માનસિક અને શારીરિક સ્થિતિ પર પણ અસર પડશે. તેથી, કોઈપણ માનવી માટે ૧૨ કલાકથી વધુ કામ કરવું શક્ય નથી અને તે લાંબા ગાળે ઉત્પાદકતા પર પણ અસર કરશે.
‘તમારે સમજદારીથી કામ લેવું જોઈએ’
રાજુલ શાહે કહ્યું કે કામ તો કરવું જ જોઈએ, પણ સૌ પ્રથમ, આપણે સમજવું જોઈએ કે આપણે સમજદારીથી કામ કરવું જોઈએ. જો કોઈ વ્યક્તિ લાંબા સમય સુધી સતત કામ કરે છે, તો તેના પરિવાર અને સામાજિક જીવન પર અસર પડશે. જો તે પોતાના પરિવારને સમય નહીં આપે, તો તે સમાજ અને પરિવારની સેવા કેવી રીતે કરી શકશે? આજકાલ જુઓ, ડિપ્રેશન ઘણું વધી ગયું છે. જો લોકો મનોરંજન વિશે વાત નહીં કરે, પોતાના જીવનનો આનંદ નહીં માણે, તો તેઓ કેવી રીતે આગળ વધશે? તેનું જીવન ફક્ત કામ કરવામાં જ પસાર થશે.
હવે જો આપણે મહિલાઓ વિશે વાત કરીએ, તો મોટી સંખ્યામાં મહિલાઓ કામ કરે છે અને તેમના અંગત અને વ્યાવસાયિક જીવનને સંતુલિત કરે છે. તમારા મતે, એક દિવસમાં કેટલા કામના કલાકો હોવા જોઈએ અને અઠવાડિયામાં કેટલા દિવસ રજા હોવી જોઈએ?
‘સમય 8-10 કલાકની વચ્ચે હોવો જોઈએ’
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે મારા મતે કામના કલાકો 8 થી 10 કલાકની વચ્ચે હોવા જોઈએ, તેનાથી વધુ નહીં. ખાસ કરીને સ્ત્રીઓ માટે, જે ઘરે પણ કામ કરે છે. ઘરકામ પણ એક જવાબદારી છે, તેથી દિવસમાં 8 કલાક કામ પૂરતું છે. આનાથી વધુ કામ કરવું યોગ્ય નથી.
જ્યારે મોટા ઉદ્યોગપતિઓ, જેમ કે ઇન્ફોસિસના સ્થાપક અને હવે લાર્સન એન્ડ ટુબ્રોના ચેરમેન, કહે છે કે લોકોએ 70-90 કલાક કામ કરવું જોઈએ, ત્યારે તે ખોટો સંદેશ આપે છે. તે કદાચ કહે કે તે દેશને પોતાની રીતે પ્રગતિ કરતો જોવા માંગે છે, પરંતુ તેણે એ પણ વિચારવું જોઈએ કે આટલા કલાકો સુધી કામ કરવાથી ઉત્પાદકતા ઘટશે. જો આપણે કોઈ નવું ઉત્પાદન બનાવી રહ્યા છીએ અથવા કોઈ નવું કામ કરી રહ્યા છીએ, તો આરામ એ કામ જેટલો જ મહત્વપૂર્ણ છે. જો આપણે આરામ કર્યા વિના કામ કરીશું, તો આપણી ઉત્પાદકતામાં ઘટાડો થશે જ, પરંતુ આપણા માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય પર પણ અસર પડશે.
“મન જેટલું શાંત હશે, તેટલું વધુ કામ થશે”
સુશીલા સંઘવીએ કહ્યું કે 90 કલાક કામ કરવું બિલકુલ યોગ્ય નથી. મન જેટલું શાંત હશે, તેટલું વધુ કામ કરી શકાશે. આજકાલ બધા કામ કોમ્પ્યુટર સિસ્ટમ અને ઓનલાઈન થાય છે, તેથી લાંબા સમય સુધી કામ કરવાની જરૂર નથી. મન જેટલું શાંત હશે, તેટલું સારું કામ થશે. દલીલ એ છે કે જો તમે સખત મહેનત નહીં કરો તો આપણે વિકાસશીલ દેશો સાથે કેવી રીતે સ્પર્ધા કરીશું અને સુબ્રમણ્યમ ચીનનું ઉદાહરણ આપી રહ્યા છે. પરંતુ આપણે એ પણ જોવું જોઈએ કે આપણા વડા પ્રધાન મોદી પણ સવારે ઉઠે અને ધ્યાન અને શાંતિથી પોતાનું કાર્ય શરૂ કરે. તે હંમેશા ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે અને તેથી જ તે આટલા ઓછા સમયમાં આટલું બધું કામ કરી શકે છે.
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે મારા મતે દિવસમાં કામના કલાકો આઠથી દસ કલાક હોવા જોઈએ. વ્યક્તિએ અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછા પાંચ દિવસ કામ કરવું જોઈએ અને બે દિવસની રજા લેવી જોઈએ, જેથી વ્યક્તિ પોતાના પરિવારને સમય આપી શકે અને માનસિક શાંતિ મેળવી શકે. આનાથી, કાર્યભાર પણ યોગ્ય રીતે સંભાળી શકાશે અને વ્યક્તિ સારું પ્રદર્શન કરી શકશે. જો શરીર પણ કસરત કરશે, તો મન તેજ રહેશે. જો મગજ તેજ હશે, તો માથું નહીં
