Techno : આપનું આધાર કાર્ડ સુરક્ષિત છે કે નહિ? માત્ર મિનિટોમાં કરો ચકાસણી અને સ્કેમથી બચો!

techno : આપનું આધાર કાર્ડ ( Aadhaar Card ) આજે માત્ર એક ઓળખપત્ર નથી. તે આપના બેંક ખાતા, મોબાઇલ સિમ, ગેસ કનેક્શન, આવાસ યોજના, પેનકાર્ડ, ઇન્કમટેક્સ રિટર્ન અને અનેક સરકારી તેમજ ખાનગી સેવાઓ માટેનું મુખ્ય દસ્તાવેજ બની ચૂક્યું છે. આમ, આધારના ઉપયોગમાં થયેલો ઉછાળો તેની સાથે સંકળાયેલાં જોખમો પણ લાવ્યો છે. ( techno ) સાયબર સ્કેમર્સ હવે આધારની માહિતીનો દુરુપયોગ કરીને નાણાકીય છેતરપિંડી, આધાર આધારિત ઓથેન્ટિકેશન અને અન્ય ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓને અંજામ આપી રહ્યા છે.

techno : આ પૃષ્ઠભૂમિમાં એક પ્રશ્ન ઊભો થાય છે: શું તમારું આધાર કાર્ડ સુરક્ષિત છે? જો નહિ, તો તમારે તરત જ કેટલીક કાર્યવાહી કરવાની જરૂર છે. અને આ બધું તમે માત્ર મિનિટોમાં ઘરે બેઠાં પણ કરી શકો છો – UIDAI દ્વારા ઉપલબ્ધ કરાવાયેલ “Authentication History” અને “Biometric Lock” જેવી સુવિધાઓ દ્વારા.

https://dailynewsstock.in/2025/03/29/bangkok-myanmar-thailand-cracks/

આધાર દુરુપયોગના ઉદાહરણો વધ્યા: સાવચેત થવાનું જરુરી છે

techno : તાજેતરના વર્ષે એવી અનેક ઘટનાઓ સામે આવી છે જેમાં સામાન્ય નાગરિકોના આધાર નંબરનો ઉપયોગ કરીને અજાણ્યા વ્યક્તિઓએ ખોટી ઓળખ ઉભી કરી છે. ઘણા વખત તો વ્યક્તિઓને ખબર જ નથી પડતી કે તેમના આધારનો કોઈ અન્ય ઉપયોગ કરી રહ્યો છે – અને જ્યારે આ માહિતી તેમને મળે છે, ત્યારે ઘણીવાર મોડું થઈ ગયું હોય છે.

આ દુરુપયોગમાં સામાન્ય રીતે બે પ્રકારની પ્રવૃત્તિઓ જોવા મળે છે:

1. ડિજીટલ ઓથેન્ટિકેશન દ્વારા લોન લેવાય છે
2. બાયોમેટ્રિક માહિતીનો ઉપયોગ કરીને અન્ય સેક્ટરમાં પ્રવેશ મેળવવામાં આવે છે

તેથી UIDAI દ્વારા આપવામાં આવેલી સત્તાવાર સેવાઓની જાણકારી અને તેનો યોગ્ય ઉપયોગ આપણાં માટે અત્યંત આવશ્યક બની ગયો છે.

UIDAIની સુવિધાઓ: તમારા આધારના ઉપયોગ પર નજર રાખવાની શક્તિ આપતી સેવાઓ

techno : UIDAI (Unique Identification Authority of India) એ “myAadhaar” નામનું પોર્ટલ શરૂ કર્યું છે, જેના માધ્યમથી આપણે જાણી શકીએ છીએ કે આપના આધારનો ઉપયોગ ક્યારે, ક્યાં અને કેવી રીતે થયો છે. આવું શક્ય બન્યું છે “Authentication History” ટૂલ દ્વારા.

Authentication History: તમારા આધારનો ઉપયોગ કોણ કરી રહ્યું છે?

આ ટૂલ દ્વારા તમે છેલ્લા 6 મહિનાની અંદર તમારા આધાર સાથે થયેલી તમામ ઓથેન્ટિકેશન પ્રવૃત્તિઓ જોઈ શકો છો. જેમ કે OTP આધારિત ઓથેન્ટિકેશન, બાયોમેટ્રિકસ ઓથેન્ટિકેશન, IRIS સ્કેન વગેરે.

તે માટેની પ્રોસેસ:

1. myAadhaar.uidai.gov.in પોર્ટલ પર જાઓ
2. તમારું આધાર નંબર અને કેપ્ચા દાખલ કરો
3. “Login With OTP” પર ક્લિક કરો
4. તમારાના રજિસ્ટર્ડ મોબાઇલ નંબર પર આવેલ OTP વડે લોગિન કરો
5. “Authentication History” વિકલ્પ પસંદ કરો
6. તારીખ પસંદ કરો અને ઓથેન્ટિકેશન લિસ્ટ તપાસો

જો તમને કોઈ અજાણી પ્રવૃત્તિ દેખાય – જેમ કે તમે ક્યારેય જે જગ્યાએ આધાર આપ્યું ન હોય ત્યાં તેનો ઉપયોગ થયેલો દેખાય – તો એ સંકેત છે કે તમારું આધાર નંબર ગેરકાયદેસર રીતે ઉપયોગમાં લેવાયું છે.

અનધિકૃત પ્રવૃત્તિ દેખાય તો શું કરવું?

UIDAI પાસેથી સહાય મેળવવા માટે તમે નીચે મુજબની રીતોનો ઉપયોગ કરી શકો છો:

• ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઇન નંબર: 1947
• ઇમેઇલ: help@uidai.gov.in
• અધિકૃત ફરિયાદ પોર્ટલ: myAadhaar પોર્ટલ પર “File a Complaint” વિભાગ

તમે આપેલા ટ્રાન્ઝેક્શન્સના રિફરન્સ નંબર સાથે ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો, અને UIDAI તમારી અરજીની સમીક્ષા કરીને યોગ્ય પગલાં લે છે.

આધાર દુરુપયોગ અટકાવવા “Biometric Locking” એક શક્તિશાળી હથિયાર

techno : UIDAI દ્વારા વધુ એક મહત્વપૂર્ણ સુવિધા ઉપલબ્ધ છે – Biometric Locking. આ સુવિધા તમારા આધાર સાથે જોડાયેલી બાયોમેટ્રિક માહિતી (ફિંગરપ્રિન્ટ, આઈરિસ) ને લોક કરે છે, જેથી કોઇપણ સંસ્થા અથવા વ્યક્તિ તેનો ઉપયોગ તમારા સંમતિ વગર ન કરી શકે.

બાયોમેટ્રિક્સ લોક કરવાની રીત:

1. UIDAI ની વેબસાઇટ પર જાઓ – https://uidai.gov.in
2. “Lock/Unlock Biometrics” પર ક્લિક કરો
3. તમારું Virtual ID (VID), નામ, પિન કોડ અને કેપ્ચા દાખલ કરો
4. OTP વડે લોગિન કરો
5. “Enable Biometric Locking” પર ક્લિક કરો

techno : એકવાર લોક કરાવ્યા પછી તમારી બાયોમેટ્રિક માહિતીને કોઈપણ ઓથેન્ટિકેશન માટે ઉપયોગ કરી શકાતી નથી – તે સમયગાળો સુધી તમે પોતે તેને અનલોક ન કરો ત્યાં સુધી.

Cyber Security ની દૃષ્ટિએ આધારને સુરક્ષિત રાખવા માટેના પગલાં

1. આધારની ફોટોકોપી સાવચેતીથી આપો: અનાવશ્યક સ્થળોએ આધારની નકલ આપતી વખતે “Only for [Purpose]” લખી દો
2. મોબાઇલમાં આધાર પીડીએફ સાવધાનીથી સાચવો: પાસવર્ડ પ્રોટેક્ટેડ પીડીએફ બનાવી રાખો
3. જાહેર WiFi પર આધાર ઍક્સેસ ન કરો: હૅકર્સ માટે આ સરળ દૃશ્ય હોય શકે છે
4. તમારા આધાર સાથે લિંક સિમ કાર્ડ્સની પણ સમીક્ષા કરો: TRAI પોર્ટલ પર જઈને તપાસો
5. myAadhaar પર સમયાંતરે લોગિન કરીને ઓથેન્ટિકેશન હિસ્ટ્રી ચકાસતા રહો

https://youtube.com/shorts/KUkivQetTm4

ડિજિટલ યુગમાં ડિજિટલ સંરક્ષણ અનિવાર્ય

સરકાર અને UIDAI સતત નાગરિકોના આધાર ડેટાની સુરક્ષા માટે નવીન તકેદારી અને તકનિકી સુધારાઓ કરી રહ્યા છે. જોકે, નાગરિક તરીકે આપણી પણ જવાબદારી છે કે આપણે આપણી ઓળખને સાવચેતીથી ઉપયોગમાં લઈએ. દરેક વ્યક્તિએ પોતાના આધારનો અવાજ ન બને, એ માટે આ પગલાં મહત્વના છે:

• નિયમિત રીતે ઓથેન્ટિકેશન હિસ્ટ્રી તપાસો
• બાયોમેટ્રિક્સ લોક રાખો
• શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ જણાય તો તરત UIDAIને જાણ કરો

“જાગૃત નાગરિક એટલે સુરક્ષિત નાગરિક”

techno : આજના ડિજિટલ યુગમાં ઓળખપત્ર માત્ર પાના પર છપાયેલું દસ્તાવેજ નથી. આધાર કાર્ડ એક જીવંત ડિજિટલ ઓળખ છે, જેના આધાર પર આપણા જીવનની અનેક મહત્વપૂર્ણ સેવાઓ બંધાયેલી છે. અને જ્યાં ઓળખ છે, ત્યાં શક્ય છે દુરુપયોગ પણ.

આથી હવે સમય આવી ગયો છે કે આપણે પોતે સજાગ અને સક્રિય બનીએ. UIDAI દ્વારા આપવામાં આવેલી Authentication History અને Biometric Lock જેવી સુવિધાઓને યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કરીએ. જ્યારે આપણે પોતાને સુરક્ષિત રાખવાના પગલાં લઈએ, ત્યારે સમગ્ર નાગરિક વ્યવસ્થાની ડિજિટલ સુરક્ષા મજબૂત બને છે.