social media : નેપાળમાં ( nepal ) 26 સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર પ્રતિબંધ મૂકાયા બાદ, દેશભરમાં હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનો થયા જેમાં ઘણા લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા. આ મામલો ફક્ત નેપાળ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ વિશ્વભરના ( all world ) ઘણા દેશો સોશિયલ મીડિયાને નિયંત્રિત કરવા માટે ઝડપી પગલાં લઈ રહ્યા છે.
social media : નેપાળ હાલમાં તેના તાજેતરના ઇતિહાસમાં ( history ) સૌથી મોટા રાજકીય ( politics ) સંકટમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. વડા પ્રધાન કેપી શર્મા ( pm k p sharma ) ઓલીની સરકારે 8 સપ્ટેમ્બર 2025 ના રોજ ફેસબુક ( facebook ) , ઇન્સ્ટાગ્રામ ( instagram ) અને એક્સ (ટ્વિટર) જેવા 26 સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ( platform ) પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. આ પછી, દેશભરમાં હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનો ફાટી નીકળ્યા, જેમાં લગભગ 20 લોકો મૃત્યુ પામ્યા અને 300 થી વધુ ઘાયલ થયા.
https://youtube.com/shorts/4joxJ8ViCSg?feature=share
https://dailynewsstock.in/gujarat-gst-jayenmaheta-packedmilk-milk-media/
social media : લોકોનો ગુસ્સો પ્રતિબંધ પૂરતો મર્યાદિત નથી. ભ્રષ્ટાચાર, અસમાનતા અને નેતાઓના વિશેષાધિકારો સામે પહેલાથી જ રોષ હતો, અને સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિબંધ આ ગુસ્સાની ચિનગારી બની ગયો. આ ઘટના દર્શાવે છે કે સોશિયલ મીડિયા પર નિયંત્રણ હવે ફક્ત નેપાળ જ નહીં, પરંતુ વિશ્વભરની સરકારોની સામાન્ય રણનીતિ બની રહ્યું છે.
દુનિયાભરમાં ડિજિટલ પ્રતિબંધોમાં વધારો
social media : ચીન, ઇજિપ્ત, ઈરાન, ઉત્તર કોરિયા, સાઉદી અરેબિયા, સીરિયા અને ભારત જેવા ઘણા દેશોમાં પહેલાથી જ રાજકીય કારણોસર સોશિયલ મીડિયા પર કડક પ્રતિબંધો છે. ક્યારેક આ પ્રતિબંધ કામચલાઉ હોય છે, જેમ કે ચૂંટણીઓ અથવા વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન, અને ક્યારેક તે કાયમી હોય છે, અને તેના માટે કડક કાયદા બનાવવામાં આવે છે. આ પાછળનું કારણ માહિતીના પ્રવાહને નિયંત્રિત કરવાનું છે, નકલી સમાચાર જેવી ખોટી માહિતીને રોકવા માટે. પરંતુ ક્યારેક લોકોના મતભેદને દબાવવા માટે આ પ્લેટફોર્મ પર પણ પ્રતિબંધો લાદવામાં આવે છે.
social media : નેપાળમાં ( nepal ) 26 સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર પ્રતિબંધ મૂકાયા બાદ, દેશભરમાં હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનો થયા જેમાં ઘણા લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા.
બ્રાઝિલમાં નકલી સમાચાર પર કડકતા
social media : બ્રાઝિલે આ વર્ષે X (ટ્વિટર) પર અસ્થાયી રૂપે પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો કારણ કે કંપની દેશના ડિસઇન્ફોર્મેશન વિરોધી કાયદાઓનું પાલન કરી રહી ન હતી. સરકાર કહે છે કે ટેક કંપનીઓએ ચૂંટણી અને આરોગ્ય સંબંધિત નકલી સમાચાર પર વધુ કડક પગલાં લેવા જોઈએ.
ભારતમાં TikTok પર પ્રતિબંધ
social media : ભારતે 2020 માં TikTok સહિત ઘણી એપ્લિકેશનો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. ડેટા ગોપનીયતા અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને ટાંકીને, સરકારે કહ્યું હતું કે આ એપ્લિકેશનોમાંથી સંવેદનશીલ માહિતી વિદેશી સંસ્થાઓ સુધી પહોંચી શકે છે. લાખો વપરાશકર્તાઓ અચાનક આ લોકપ્રિય પ્લેટફોર્મથી દૂર થઈ ગયા હતા.
ચીનનું ‘ગ્રેટ ફાયરવોલ’
social media : ચીનમાં ફેસબુક, ટ્વિટર અને ઇન્સ્ટાગ્રામ જેવા મોટા પ્લેટફોર્મ સંપૂર્ણપણે અવરોધિત છે. ત્યાંના લોકો WeChat અને Weibo જેવી સ્થાનિક એપ્લિકેશનોનો ઉપયોગ કરે છે, જેના પર સરકાર દ્વારા કડક દેખરેખ રાખવામાં આવે છે.
ઉત્તર કોરિયામાં નાગરિકો માટે ઇન્ટરનેટ બંધ છે
social media : ઉત્તર કોરિયામાં સોશિયલ મીડિયા સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત છે. સામાન્ય લોકો ફક્ત “ક્વાંગમ્યોંગ” નામના સરકારી ઇન્ટ્રાનેટ સુધી મર્યાદિત છે. વિદેશી પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ ગુનો માનવામાં આવે છે અને તેનાથી ગંભીર સજા થઈ શકે છે.
ઈરાનમાં VPN સપોર્ટ
social media : ઈરાનમાં ફેસબુક, ટ્વિટર અને યુટ્યુબ બ્લોક છે. લાખો લોકો આ પ્લેટફોર્મને એક્સેસ કરવા માટે VPN નો ઉપયોગ કરે છે, પરંતુ આમ કરવાથી કાનૂની જોખમો ભરેલા છે.
ખાટી દેશોમાં કડક દેખરેખ
સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈમાં સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ થાય છે, પરંતુ સરકારો તેના પર નજીકથી નજર રાખે છે. અહીં શાહી પરિવાર અથવા ધાર્મિક મૂલ્યોની ટીકા કરવાથી ધરપકડ અને સજા થઈ શકે છે.
રશિયા અને તુર્કીમાં ઇન્ટરનેટની ગતિ ઓછી થઈ ગઈ છે
તુર્કી ઘણીવાર ટ્વિટર, ફેસબુક અને યુટ્યુબની ગતિ ધીમી કરે છે અથવા અવરોધિત કરે છે. રશિયાએ “સાર્વભૌમ ઇન્ટરનેટ” કાયદો બનાવ્યો છે, જે જરૂર પડ્યે દેશને ઇન્ટરનેટથી સંપૂર્ણપણે કાપી નાખવાની મંજૂરી આપે છે.
ઇજિપ્ત અને વિયેતનામમાં સરકાર વિરોધી સામગ્રી પર પ્રતિબંધ
ઇજિપ્તમાં, 5,000 થી વધુ ફોલોઅર્સ ધરાવતા સોશિયલ મીડિયા વપરાશકર્તાઓએ સરકાર સાથે નોંધણી કરાવવી પડશે. વિયેતનામમાં, પ્લેટફોર્મ માટે સરકાર વિરોધી સામગ્રી દૂર કરવી અને સ્થાનિક રીતે ડેટા સંગ્રહિત કરવો ફરજિયાત છે.
ઓસ્ટ્રેલિયામાં બાળકો માટે પ્રતિબંધો
social media : બાકી વિશ્વથી વિપરીત, ઓસ્ટ્રેલિયા ડિસેમ્બરથી બાળકો (16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના) માટે સોશિયલ મીડિયા પ્રતિબંધ લાગુ કરી રહ્યું છે. સગીરો માટે TikTok, Instagram, Facebook, X અને Snapchat બ્લોક કરવામાં આવશે.
બદલાતી ડિજિટલ દુનિયા
social media : જો આપણે આ દેશોનું ઉદાહરણ લઈએ, તો તે સ્પષ્ટ છે કે ઇન્ટરનેટ અને સોશિયલ મીડિયા ઘણા કારણોસર સમગ્ર વિશ્વમાં નિયંત્રિત છે. આ પ્રતિબંધ ખોટી સામગ્રીને રોકવા માટે લાદવામાં આવ્યો હતો કે રાજકીય વિરોધને દબાવવા માટે, એક વાત સ્પષ્ટ છે કે સોશિયલ મીડિયાની દુનિયા હવે પહેલા જેટલી ખુલ્લી નથી રહી.
