Premanand Maharaj : ભક્તિ અને આધ્યાત્મિકતા ( Spirituality ) એ ભારતીય સંસ્કૃતિના ( Indian Culture )મૂળ તત્વો છે. મંત્રો, શ્લોકો અને ભગવાનના પ્રતિકોનો જાપ અને દર્શન જીવના શાંતિ માટે મોખરાના સાધન માને છે. ( Premanand Maharaj )પરંતુ જ્યારે આ સાધનાઓ ફેશન અને જાહેર દેખાડાનું રૂપ ધારણ કરી લે છે, ત્યારે તેનું મૂલ્ય અને પવિત્રતા બંને પ્રશ્નાર્થ બની જાય છે. તાજેતરમાં વૃંદાવનના પ્રસિદ્ધ સંત શ્રી પ્રેમાનંદ ગોવિંદ શરણ મહારાજે આવી જ એક પ્રવૃત્તિ અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે – મંત્રો અને ભગવાનના ચિત્રો છાપેલા કપડા પહેરવાનું ચલણ.
વિગત પ્રમાણે, એક ભક્ત શિવ મંત્ર છાપેલા કપડા પહેરીને પ્રેમાનંદ મહારાજના આશ્રમમાં પહોંચ્યા હતા. તેઓએ પણ શક્યતઃ આ કપડાં ભક્તિભાવથી પહેર્યા હતા. પરંતુ પ્રેમાનંદ મહારાજે તરત જ ધ્યાન દોર્યું કે, આવા કપડાં ધાર્મિક રીતે યોગ્ય નથી. મહારાજે કહ્યું કે આવા વસ્ત્રો પહેરવાથી સંસ્કૃતિનું емес મંત્રોનું પણ અપમાન થાય છે. તેમણે આ વાતને લઈને માત્ર એક વ્યક્તિને નહીં, પણ સમગ્ર સમાજને વિચારવા માટે મજબૂર કર્યા છે.
https://dailynewsstock.in/gujarat-weather-south-gujarat/

Premanand Maharaj : પ્રેમાનંદ મહારાજે ખાસ ભારપૂર્વક કહ્યું કે, “મંત્રો પવિત્ર ચિંતન અને આધ્યાત્મિક સાધનાનો અવિભાજ્ય ભાગ છે. તે ફેશનનો વિષય નથી. આ મંત્રોનો ઉદ્દેશ આત્માની શुद्धિ છે, દેહ દેખાડો નહિ.” તેમનું કહેવું છે કે વેદો અને શાસ્ત્રોમાં સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ છે કે વૈદિક મંત્રોનું જાપ ગુરુથી દીક્ષા લીધા પછી જ ઉપાંશુ કે માનસિક રીતે કરવું જોઈએ. તેનો જાહેરમાં પ્રચાર, ટિશર્ટ પર છાપ, કે મંચ પરથી ઉચ્ચારણ – આ બધું અનૌચિત છે.
Premanand Maharaj : ભક્તિ અને આધ્યાત્મિકતા એ ભારતીય સંસ્કૃતિના મૂળ તત્વો છે.
મહારાજે વધુમાં ચેતવણી આપતાં કહ્યું કે, “કળયુગમાં લોકો ધાર્મિક દેખાડો વધુ કરવા લાગ્યા છે. મંત્રોનો જાપ મનમાં થવો જોઈએ, મંચ પરથી નહીં. અને કપડા પર લખાવવો એ તો એકદમ નકામું કામ છે. તે ધર્મનો емес મંત્રનો અપમાન છે.” તેઓએ જણાવ્યું કે આજકાલ કેટલાક લોકો ગાયત્રી મંત્ર, વાસુદેવ મંત્ર, પંચાક્ષરી મંત્ર જેવાં પવિત્ર શબ્દો વાળા કપડાં પહેરીને બજાર, શૌચાલય કે અન્ય અનાઘ્ર્ય સ્થાનો સુધી લઈ જાય છે. “આ પવિત્ર મંત્રોનું અપમાન નથી તો શું છે?”, એમ તેમણે પૃચ્છ્યું.
Premanand Maharaj : અહીં ચર્ચાનો મુખ્ય મુદ્દો છે – આધ્યાત્મિકતા અને ફેશન વચ્ચેનો પાતળો તફાવત. આજે ઘણાં યુવાનો આ પ્રકારનાં કપડાંને આધ્યાત્મિક સ્ટાઇલ માને છે. તેઓ માને છે કે ભગવાનના ચિત્રો વાળું ટી-શર્ટ પહેરવું અથવા મંત્રો લખેલાં કુર્તા પહેરવું શ્રદ્ધાનો ભાગ છે. પરંતુ પ્રેમાનંદ મહારાજે સ્પષ્ટતા કરી કે આ બધું માત્ર દેખાડો છે. “શ્રદ્ધા હૃદયમાં વસતી હોય છે, કપડાંમાં નહીં,” એમ તેઓએ કહ્યું.
આ મંતવ્ય પાછળનો તાત્પર્ય એ છે કે આપણે ભગવાન કે તેમના મંત્રોને જ્યાં પણ સ્થાન આપીએ, ત્યાં પવિત્રતા જાળવવી જરૂરી છે. જ્યારે કોઈ વસ્ત્ર પર મંત્ર લખાઈ જાય છે, તો તે દરેક જગ્યાએ લઈ જવાય છે – પછી તે શુદ્ધ હોય કે અશુદ્ધ. જો આવા કપડાં શૌચાલય કે ગંદા સ્થળે લઈ જવાય, તો એ મંત્રોની પવિત્રતા ટકીને રહેતી નથી.
Premanand Maharaj : પ્રેમાનંદ મહારાજે કહ્યું કે આવા કપડાંઓના બદલે તેને યમુનાજી (પવિત્ર નદીઓ)માં વિસર્જિત કરવાં જોઈએ. કારણ કે મંત્રોના સન્માન અને સંરક્ષણ માટે આપણે જવાબદાર છીએ.
હિંદૂ ધર્મગ્રંથોમાં પણ મંત્રોના ઉપયોગ અંગે વિશિષ્ટ નિયંત્રણો છે. દરેક મંત્ર એક શક્તિ હોય છે, જેને યોગ્ય રીતે જાપ કરવો પડે છે. મંત્ર શ્રવણ, મનન અને નિધિધ્યાસન માટે હોય છે – તેની છબીને કપડાં કે સામાન્ય ઉપયોગી વસ્તુઓ પર છાપી દેવી એ અધર્મ સમાન ગણાય છે. બ્રહ્મસૂત્ર, મનુસ્મૃતિ અને યજ્ઞવલ્ક્ય સ્મૃતિમાં પણ વિધિ વિના મંત્રોનો ઉચ્ચારણ કે વપરાશ અશુભ ગણાવાયો છે.
પ્રેમાનંદ મહારાજનો સંદેશ માત્ર એક વ્યક્તિ માટે નહીં, પણ સમગ્ર સમાજ માટે છે. આજકાલ સોશિયલ મીડિયા, માર્કેટિંગ અને ટ્રેન્ડ્સના યુગમાં ધાર્મિક વસ્તુઓ પણ કોમર્શિયલ બની ગઈ છે. ભગવાનના ફોટા વાળા મોબાઇલ કવરથી માંડીને મંત્રો વાળાં ટુowels સુધી બજારમાં ઉપલબ્ધ છે. પરંતુ શું આપણે દરેક વસ્તુ માટે ભગવાન કે મંત્રોનો ઉપયોગ કરી શકીએ?https://youtube.com/shorts/7valnsl9Vvk

Premanand Maharaj : ધાર્મિક વસ્તુઓના વેપાર માટે પણ પ્રેમાનંદ મહારાજે કહ્યું કે આવા વેપારોથી મંત્રોનું મહાત્મ્ય ઘટે છે. “જો તમે ભગવાનના મંત્ર કે પ્રતિકો વેચીને નફો કમાઈ રહ્યા છો, તો એ ભક્તિ નહિ – ધંધો છે,” એમ તેઓએ જણાવ્યું.
Premanand Maharaj : ફેશન સ્વીકાર્ય છે, પરંતુ તે આધ્યાત્મિકતાને દૂષિત કરે તો તે ઘાતક છે. કોઈ પણ સંસ્કૃતિનું ભવ્યતામાં સ્થાન હોય છે, દેખાડામાં નહીં. પ્રેમાનંદ મહારાજે જણાવ્યું કે હવે સમય છે જ્યારે સમાજે આધ્યાત્મિકતા સાથે ગભરાવ્યા વગર સમજૂતીપૂર્ણ વ્યવહાર કરવો જોઈએ. જો શ્રદ્ધા રાખવી હોય, તો તે સ્નાનમાં, ધ્યાનમાં, દાનમાં અને સેવા કાર્યમાં દર્શાવવી જોઈએ – કપડાંમાં નહીં.
આજે જ્યારે વિશ્વ આધ્યાત્મિકતાને માર્કેટિંગ મટિરિયલ બનાવી રહ્યું છે, ત્યારે પ્રેમાનંદ મહારાજનો સંદેશ એક દ્રષ્ટિ આપે છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, મંત્રો વ્યક્તિત્વના વિસ્તરણ માટે છે, નહિ કે જાહેર દેખાડો માટે. તેને હૃદયમાં બેસાડો, જીવનમાં ઉતારો અને શ્રદ્ધા સાથે તેનો જાપ કરો. મંત્રોની પવિત્રતા જાળવી રાખવી એ આપણું ધર્મ પણ છે અને કર્તવ્ય પણ.
