Gujarat : ગુજરાતના ઉત્તર ભાગ સહિત રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં આજે વાતાવરણમાં ( Atmosphere ) અચાનક પલટો જોવા મળ્યો છે. કચ્છ, પાટણ, બનાસકાંઠા અને સાબરકાંઠા સહિતના જિલ્લાઓમાં ( Gujarat ) છુટાછવાયા સ્થળોએ ભારે વરસાદની શક્યતા હવામાન વિભાગ ( Meteorological Department ) દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. સાથે સાથે અન્ય વિસ્તારોમાં પણ ગાજવીજ અને કરા સાથેના માવઠાની આગાહી કરતા ખેડૂતોમાં ( Gujarat ) ખાસ કરીને કેરી ઉગાડતા ખેડૂતોમાં ચિંતાનો માહોલ છવાઈ ગયો છે.
હવામાન વિભાગે જણાવ્યું કે, રાજયમાં વાતાવરણમાં ( Gujarat ) અચાનક બદલાવને પગલે તાપમાનમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો છે. માત્ર એક જ દિવસમાં રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં તાપમાનમાં ( Temperature ) 3 થી 4 ડિગ્રીનો ઘટાડો થયો છે. આ પલટાના કારણે લોકોને ઠંડકનો અહેસાસ થયો છે, પરંતુ બીજી તરફ આ પરિસ્થિતિ ખેતી સાથે જોડાયેલા લોકોને ભારે પડતી જણાઈ રહી છે.
ઉત્તર ગુજરાતમાં ભારે વરસાદની સંભાવના
વિશેષ માહિતી અનુસાર કચ્છ, પાટણ, બનાસકાંઠા અને સાબરકાંઠા જિલ્લાઓમાં છુટાછવાયા વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદની શક્યતા છે. તીવ્ર પવન સાથે વરસાદ પડવાની ( Gujarat ) પણ આગાહી છે, જેના કારણે પાંજરા, પકડેલા પાક અને ઢાંકી નાખેલા પાકોને નુકસાન પહોંચવાની શક્યતા જણાઈ રહી છે. હાલમાં કેરીનો સિઝન ચાલી રહ્યો છે અને મોટા પાયે ખેડૂતો કેરીના પાકની સિઝન ( Season ) પૂરી કરી બજારમાં વેચાણ ( Gujarat ) માટે તૈયારી કરી રહ્યા છે. આવા સમયે પડનારું કરાવાળી માવઠું કેરીની ગુણવત્તા અને ઉત્પાદન પર ખરાબ અસર કરી શકે છે.
ખેડૂતોની ચિંતા વધતી
ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ગુજરાતના ( Gujarat ) ખેડૂતો હાલ કેરી, કેળા, ડાંગર તથા શાકભાજી જેવા પાકોની તંદુરસ્તી માટે દોડધામ કરી રહ્યા છે. ખાસ કરીને કેરીના પાકમાં ફૂલો તેમજ કાચા ફળો તૈયાર થઈ ગયા છે. આવા સમયમાં જો કરા સાથે વરસાદ થાય તો પાકને ભારે નુકસાન થાય છે. અમુક વિસ્તારોમાં તો ખેડૂતો ફળને સુરક્ષિત રાખવા માટે પ્લાસ્ટિક કે નેટથી ઢાંકી દેવાનું કામ પણ શરૂ કર્યું છે. તેમ છતાં તીવ્ર પવન અને કરા પડતાં આવા તમામ પ્રયત્નો નિષ્ફળ જઈ શકે છે.
https://www.facebook.com/share/r/1ERiinKth5/?mibextid=wwXIfr
રાજ્યના અનેક ખેતીવિજ્ઞાનીઓએ પણ ખેડૂતોને સાવચેતી રાખવા માટે સલાહ આપી છે. ખેડૂતોએ પાકને નુકસાનથી બચાવવા માટે તરત જ જમીનની સપાટી પર પાણી ( Gujarat ) ભરાવું નહીં તેવી રીતે વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ. સાથે જ, કાગળના થાવલા અથવા પ્લાસ્ટિક કવરથી ( Plastic cover ) ફળોને ઢાંકી રાખવા, જમીનમાં નિકાસની સુચનાત્મક વ્યવસ્થા કરવી તથા શક્ય હોય ત્યાં સુધી પાકના વિસ્તારને પવનથી બચાવવા માટે હાવડીઓ જેવી રીતે વાવેતર કરવું – આવી માર્ગદર્શિકા આપવામાં આવી છે.
પવન અને તોફાની આગાહીથી સહેજ ભયનો માહોલ
હવામાન વિભાગે આગામી 24 કલાક દરમિયાન રાજ્યના મધ્ય, ઉત્તર અને પશ્વિમ વિસ્તારમાં 40 થી 50 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે તેવા સંકેતો આપ્યા છે. આ તીવ્ર પવન ખેડૂતો માટે માથાનો દુખાવો બની રહ્યો છે. ઘણા ખેડૂતોે તેમના પાક અને ફળોને બચાવવા માટે વધારાના ખર્ચે બચાવ વ્યવસ્થા ઊભી કરી છે.
કહેવાય છે કે નેચર નો કોઈ ભરોસો નથી. વર્ષ 2024-25ના રવિ સિઝનમાં ખેડૂતોે ઘણી મહેનત અને ખર્ચ કરીને ખેતી કરી છે. આવી સ્થિતિમાં જો કુદરતી આફત જેવી કે કરાવાળું માવઠું થાય તો વર્ષભરની મહેનત પાણીમાં જતી રહે એવી સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે. ખાસ કરીને કેરી ઉગાડતા ખેડૂતોએ મોંઘા ખર્ચે બાગબાનીઓ ઊભી કરી છે અને હવે માર્કેટિંગની તૈયારીમાં હતા. આમ, હવે જો આ સમયગાળામાં ભારે વરસાદ ( Rain ) અને કરા પડે છે તો કેરીના વેપારને પણ ઊંડી અસર થવાની સંભાવના છે.
શહેરી વિસ્તારોમાં પણ અસર
કેવળ કૃષિ જ નહીં, પરંતુ શહેરી વિસ્તારોમાં પણ આ માવઠાથી સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે. વરસાદ અને પવનના કારણે ટ્રાફિક વ્યવસ્થા ખોરવાઈ શકે છે. સાથે જ ગાજવીજના કારણે વીજળીમાં ખોરાખોરાવની ઘટનાઓ પણ શક્ય છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં તો વીજ પુરવઠો પણ ખોરવાઈ શકે છે. શાળા, કોલેજ અને ઓફિસ જતા લોકો માટે આ પલટાયેલું વાતાવરણ મુશ્કેલીભર્યું બની શકે છે.
હવામાન વિભાગની ખાસ સૂચનાઓ
હવામાન વિભાગે લોકો અને ખેડૂતો બંને માટે ચોક્કસ સૂચનાઓ પણ આપી છે. લોકોને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ તોફાની પવન અને ગાજવીજ દરમિયાન ખુલ્લા મેદાનમાં ન જાય, વિજળીના થાંભલાં અને ઊંચા વૃક્ષો પાસેથી દૂર રહે, અને શક્ય હોય તો ઘરના અંદર રહેવું. ખેડૂતોએ પાક માટે રાસાયણિક દવાઓનો છંટકાવ તાત્કાલિક રોકી દેવો, કારણ કે વરસાદના કારણે તેમનો અસરકારકતા ઘટી શકે છે.
ઉપસાંહાર
કુલ મળીને જોવામાં આવે તો ગુજરાતના ( Gujarat ) વાતાવરણમાં આ પલટો રાજ્યના કૃષિ આધારિત અર્થતંત્ર માટે થોડું દુઃખદ છે. સરકાર અને હવામાન વિભાગ farmers સુધી યોગ્ય માહિતી પહોંચાડે તે અત્યંત આવશ્યક છે જેથી તેઓ યોગ્ય પગલાં લઈ શકે. આગળના દિવસોમાં વાતાવરણની સ્થિતિ ઉપર આધાર રાખીને જ પાકની સંભાળ રાખવી પડશે. આવનારા દિવસોમાં જો વરસાદની આવૃત્તિ વધુ થાય છે તો સરકાર દ્વારા સહાયની પણ જરૂર પડવી શક્ય છે.
