medicine : વિશ્વભરમાં દરેક વર્ષે લાખો મહિલાઓ માટે દહેશત સમાન બનેલો બ્રેસ્ટ કેન્સર હવે એક નવી દવા ‘કેપિવસર્ટિબ’ (Capivasertib) દ્વારા નિયંત્રિત થઈ શકે તેમ બન્યો છે. આ દવાને ( medicine )ઇંગ્લેન્ડ અને વેલ્સની નેશનલ હેલ્થ સર્વિસ (NHS) દ્વારા મંજૂરી મળી ગઈ છે. આ દવા ખાસ કરીને હોર્મોન રિસેપ્ટર પોઝિટિવ અને HER2-નેગેટિવ પ્રકારના બ્રેસ્ટ કેન્સર ધરાવતી મહિલાઓ માટે ઉત્તમ અસરકારક સાબિત થઈ છે.
https://dailynewsstock.in/2025/03/29/bangkok-myanmar-thailand-cracks/
આ દવા માત્ર બ્રેસ્ટ કેન્સરને ધીમું કરવાની શક્તિ નથી ધરાવતી, પરંતુ કેટલીક ગંભીર હાલતમાં એ કેન્સરને આગળ વધતા પણ અટકાવે છે. આ દવા એક દિવસમાં બે વખત લેવાની રહેશે અને આશા છે કે પ્રથમ વર્ષમાં જ બ્રિટનમાં આશરે 3,000 મહિલાઓ આથી લાભ લઈ શકશે.
medicine : વિશ્વભરમાં દરેક વર્ષે લાખો મહિલાઓ માટે દહેશત સમાન બનેલો બ્રેસ્ટ કેન્સર હવે એક નવી દવા ‘કેપિવસર્ટિબ’ (Capivasertib) દ્વારા નિયંત્રિત થઈ શકે તેમ બન્યો છે.
શું છે કેપિવસર્ટિબ? કેવી રીતે કરે છે કામ?
medicine : કેપિવસર્ટિબ, જેને કોમર્શિયલ નામે ટ્રુકેપ (Truqap) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, એ એસ્ટ્રાઝેનેકા (AstraZeneca) દ્વારા વિકસિત અને મેન્યુફેકચર કરવામાં આવેલ નવીન દવા છે. આ દવા એવી મહિલાઓ માટે છે જેમણે અગાઉથી હોર્મોન થેરાપી લીધેલી છે પરંતુ તેમનો કેન્સર હજુ આગળ વધી રહ્યો છે.
આ દવા શરીરમાં AKT pathway નામના મોલેક્યુલર સિગ્નલિંગ પાથને નિશાન બનાવે છે – જે pathway ટ્યુમર સેલ્સના વિકાસ અને પ્રસાર માટે જવાબદાર હોય છે. જ્યારે આ pathwayને અવરોધવામાં આવે છે, ત્યારે કેન્સરના કોષો ફેલાઈ શકતા નથી, જેથી બીમારી ધીમે ધીમે થંભી શકે છે.
એક નવો આશાવાદ: કેમ છે કેપિવસર્ટિબ Game Changer?
medicine : ધ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ કેન્સર રિસર્ચ (London) દ્વારા આ દવાને “Game Changer” કહવામાં આવી છે. કારણ કે અત્યાર સુધી બધી દવાઓ કે તો લક્ષણો ઘટાડતી હતી અથવા ટ્યુમર થોડી વાર માટે ધીમો પડતો હતો. પરંતુ કેપિવસર્ટિબ મોલેક્યુલર સ્તરે અસર કરે છે અને ખાસ કરીને તે સ્ત્રીઓને આશા આપે છે, જેમના ટ્યુમરમાં PIK3CA, AKT1 અથવા PTEN મ્યુટેશન જોવા મળતા હોય છે.
વિશ્લેષકોના મતે, બ્રેસ્ટ કેન્સરના પચાસ ટકાથી વધુ કેસમાં આવી મ્યુટેશન્સ જોવા મળે છે. એટલે કે, આશરે અડધા કેસો માટે આ દવા પોઇન્ટ ટુ પોઇન્ટ મેડિકલ ટેક્નોલોજી દ્વારા આશાજનક પરિણામ આપી શકે છે.
ક્લિનિકલ ટ્રાયલ: કેવી રહી અસર?
medicine : કેપિવસર્ટિબના ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સમાં લગભગ 700થી વધુ સ્ત્રીઓએ ભાગ લીધો હતો. આ દવા હોર્મોન થેરાપી (Fulvestrant) સાથે આપવામાં આવી હતી. પરિણામે:
- બીમારીના આગે વધવાની ગતિમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો.
- 12 મહિનાની અંદર ઘણા દર્દીઓમાં ટ્યુમર સિકુડતો ગયો.
- કેટલાક કેસમાં કિમોથેરાપીની જરૂર ન પડી.
પ્રોફેસર નિકોલસ ટર્નર, જેમણે આ સ્ટડીને લીડ કરી છે, તેમનું કહેવું છે કે “આ દવા એ દર્દીઓ માટે નવી આશાની કિરણ સમાન છે, જેઓ હવે સુધી કિમોથેરાપીથી ડરીને સારવાર ટાળી રહ્યા હતા.”
દર્દીઓના અનુભવો: જીવવાનો એક નવો અહેસાસ
67 વર્ષની લિંડા કેલી, જેઓ લિવરપૂલની રહેવાસી છે, એમણે BBC સાથે વાત કરતાં કહ્યું:
“જ્યારે મને ખબર પડી કે મારો કેન્સર ફરીથી સાજો થયો છે, ત્યારે હું તૂટી પડી હતી. પણ કેપિવસર્ટિબ શરૂ કર્યા બાદ મને energetic લાગવા લાગ્યું. હવે હું રોજ આનંદથી જીવી રહી છું.”
આ દવા દર્દીઓના દૈનિક જીવનમાં પણ સુધારો લાવે છે – ઓછી થાક, વધારે ઊર્જા અને mentle well-beingમાં સુધારો નોંધાયો છે.
https://youtube.com/shorts/b4rIH9AnU2o
આ દવાને National Institute for Health and Care Excellence (NICE) દ્વારા મંજૂરી મળી છે. બ્રિટન સરકારના Cancer Drug Fund (CDF) દ્વારા આ દવા માટે ફંડ પણ મંજૂર કરવામાં આવ્યો છે.
medicine : હાલમાં ફંડિંગના ચોક્કસ આંકડા જાહેર કરવામાં આવ્યા નથી, પણ બાયોમેડિકલ સેક્ટરમાં આ પગલું ભારત અને અન્ય દેશો માટે માર્ગદર્શક બની શકે છે.
હવે પ્રશ્ન એ છે કે ભારત અને અન્ય વિકસતા દેશોમાં આ દવા ક્યારે ઉપલબ્ધ થશે. હજુ સુધી એસ્ટ્રાઝેનેકાની ભારતીય શાખાએ કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી, પણ તેમનો રેકોર્ડ જોઇએ તો આવનારા 6-12 મહિનામાં આ દવા ભારતમાં પણ મળશે તેવી શક્યતા છે.
medicine : ભારતના લાખો મહિલાઓ માટે આ એક મોટી આશા બની શકે છે, ખાસ કરીને એ વિસ્તારમાં જ્યાં બ્રેસ્ટ કેન્સરની સારવાર મર્યાદિત ઉપલબ્ધ છે અથવા જ્યાં મહિલાઓ ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સનો હિસ્સો બની શકે નહીં.
medicine : કેન્સર સામેની લડત સરળ નથી, પણ કેપિવસર્ટિબ જેવી દવા આપે છે કે હવે બીમારીને વધુ સમય સુધી નિયંત્રણમાં રાખી શકાય છે. એ વ્યક્તિઓ માટે એક નવી શરુઆત જેવાં છે જેમણે જીંદગી માટે આશા છોડી દીધી હતી. આવી દવાઓ માત્ર એક મેડિકલ શોધ નહીં, પણ લાખો જીવનો માટે આશાનું દીવો બની રહી છે.
